De wijsheid en rijkdom van het Enneagram bij zelfkennis en persoonlijke ontwikkeling

Het Enneagram wordt vooral (en hier in Salon En-Vie dus ook) gebruikt als persoonlijkheidsmodel.
Wie mij kent, weet dat ik (Les) enorme voeling heb met het Enneagram en er uren kan over praten eens ik vertrokken ben 😉
Ik leerde het kennen tijdens mijn opleiding NLP en toen ik mij er begon in te verdiepen, voelde het als thuiskomen. Alsof er plots een model en taal was dat zo goed en grondig duidde en verwoordde wat ik al lang intuïtief aangevoeld had.

Het omschrijft op een neutrale en bevattelijke manier 9 universele persoonlijkheidstypes, elk met hun kenmerken, patronen, behoeften, drijfveren, sterktes, beperkingen, te ontwikkelen kwaliteiten en uitdagingen.

Het brengt enorm veel zelfkennis en inzicht in het gedrag en de drijfveren van onszelf en anderen. Al die zaken zijn met de jaren zodanig onbewust en automatisch geworden dat we er niet meer bij stilstaan dat we het doen en dat het dus ook eens anders kan.
Het Enneagram nodigt ons uit om onze persoonlijkheid waar nodig en gewenst te ont-groeien, nieuwe betere keuzes te kunnen en durven maken en met meer empathie en begrip om te gaan met anderen.
Het verruimt onze kijk op de wereld en anderen en helpt ons onze eigenheid verder te ontplooiien.

De rol en impact van onze persoonlijkheid

Met persoonlijkheid wordt hier bedoeld: de gewoonten, patronen, overlevingsmechanismen, kenmerken die we aangeleerd en opgebouwd hebben, vooral in de eerste 7 jaar van onze kindertijd.
Onze persoonlijkheid bepaalt niet wie we zijn, maar wel hoe we ons het grootste deel van de tijd (vaak onbewust) gedragen en wat de drijfveren eronder zijn.
Onze persoonlijkheid ontwikkelt zich op jonge leeftijd om zo aangenaam en comfortabel mogelijk om te kunnen gaan met situaties die zich voordoen met voornamelijk onze ouders, opvoeders en autoriteiten in onze dichte omgeving.
Die persoonlijkheid heeft ons vroeger vaak geholpen om te krijgen wat we nodig hadden en om ons te beschermen tegen wat pijnlijk was.
Op een bepaald moment beginnen de meesten van ons ons volledig te identificeren met die persoonlijkheid en weten we niet goed meer wie we zijn, wat onze natuur is en wat onze kerntalenten zijn.
Die laatste willen wij weer blootleggen, vrij maken, naar waarde leren schatten en ontwikkelen.

Elk persoonlijkheidstype is in de juiste context erg waardevol en heeft tal van sterktes. Aan elke persoonlijkheid zijn ook valkuilen en uitdagingen gekoppeld.
En vooral: onze persoonlijkheid en onbewuste automatismen kunnen ons op een bepaald ogenblik beperken om andere, vrijere en betere keuzes te maken en ons potentieel en talent ten volle te kunnen ontplooiien.

Dit is het moment waarop wij samen met jullie aan de slag willen gaan met het Enneagram.
We kunnen jullie beloven dat het een boeiend parcours wordt 😉

De oorsprong en betekenis van het Enneagram

Het Enneagram is een eeuwenoud model waarvan de oorsprong niet helemaal duidelijk is. Door de traditie van mondelinge overlevering is er ook quasi geen geschreven documentatie van te vinden.

Wel is algemeen aangenomen dat het Enneagram zijn oorsprong kent in het Midden-Oosten, misschien zelfs al in de 4de eeuw.
Er zou een belangrijke verdieping geweest zijn bij de Soefi’s (de mystieke-esotherische strekking van de islam), andere invloeden zouden dan weer komen van de Jungiaanse psychologie en pas in de 19de en 20ste eeuw heeft het zijn huidige vorm gekregen als model voor zelfinzicht en persoonlijke groei.
De belangrijkste bijdragen komt van G.I. Gurdjieff, Oscar Ichazo, Claudio Naranjo, Riso & Hudson, Helen Palmer en nog een aantal anderen.
Er bestaat dus ook niet zoiets als Hét Enneagram en dé leer van het Enneagram. Iedereen heeft er zowat zijn eigen nuances in verwerkt.

Ennea betekent ‘negen’ en grammos ‘wat geschreven of getekend is’.
Het verwijst dus naar de negenpuntige figuur.

Toepassingsmogelijkheden van het Enneagram

Enneagram en persoonlijke ontwikkeling

Voor alle duidelijkheid: het Enneagram gaat niet over het typeren van mensen of mensen in hokjes steken.
Het gaat wel over je bewust worden van en inzicht krijgen in een aantal universele patronen, die we onze persoonlijkheid noemen.

Je kan een Enneagram basistype vergelijken met steeds dezelfde neurologische snelwegen die ons brein neemt en op automatische piloot afrijdt.
Op de duur beseffen we niet meer dat we het doen of wat eronder zit. En we beseffen dus ook niet meer dat we zoveel meer zijn of zoveel andere opties hebben.
Ik moet tijdens een lezing of training over het Enneagram altijd glimlachen als we dieper ingaan op de types en de ‘herkenning’ op de gezichten verschijnt ;-). Wangen worden rood, mensen beginnen verlegen en glimlachend te knikken, namen van andere mensen te fluisteren tegen elkaar…
Meestal herkennen we ons in meerdere types & kenmerken, en toch is er vaak 1 type dat eruit springt en waar we het meest in ‘vastzitten’.

Het Enneagram toont ons deze autosnelwegen, laat ons weer met nieuwsgierigheid en een open geest kijken naar de volledige landkaart en nodigt ons uit om moedig te zijn en eens andere nieuwe wegen te verkennen. Dat gaat meestal gepaard met wat spanning en onwennigheid omdat dat niet vertrouwd voelt en we nu eenmaal gewoontedieren zijn. Daarbij komt dat we ooit voor die strategie gekozen hebben omdat dat toen de beste optie leek voor ons en we nu dus niet goed weten wat we onderweg allemaal gaan tegenkomen. Maar als we gemotiveerd genoeg zijn om ons doel te bereiken, dan lukt het samen wel.

Het Enneagram en persoonlijke ontwikkeling – basismodule

Het Enneagram is heel waardevolle, diepgaande en genuanceerde tool voor wie geïnteresseerd is in zelfkennis, persoonlijke ontwikkeling en weer meer leven vanuit je kern en natuur.
We noemen onze basismodule ‘Ontdek jezelf, ontmoet de ander’ en ze is vooral gericht op zelfinzicht, begrip en empathie voor anderen en kleine stapjes van persoonlijke groei & verandering.

Het Enneagram en relaties – module 2

Het Enneagram omschrijft niet alleen ons basispersoonlijkheidstype. We geven in het dagelijkse leven en in onze relaties instinctief sterke prioriteit aan bepaalde behoeften en waarden. In het Enneagram noemen ze dit ons dominante ‘instinct’ en het omschrijft welke waarden we vooral nastreven, waarop we gefocust zijn, waar onze energie het meest naartoe gaat, waar we het meest van opladen als het ingevuld wordt of in lijden als het niet ‘gevoed’ wordt.

In relaties zorgt een verschillend dominant instinct vaak voor spanningen, onbegrip en frustraties.
De basiskennis over de 3 instincten (zelfbehoudend, één-op-één, sociaal) is verwerkt in module 2 van het Enneagram ‘Betere relaties en meer begrip voor elkaar’ en leert ons:
* onze instincten beter kennen zodat we kleine stapjes kunnen zetten om ze beter in balans te brengen
* meer begrip opbrengen voor de andere instincten

Het Enneagram en werk: (persoonlijk) leiderschap en samenwerking – module 3

Voor wie zich in een professionele context verder wil ontplooiien, nog meer zijn sterktes en talenten wil inzetten en de uitdaging wil aangaan om valkuilen aan te pakken, kan het Enneagram een bijzonder waardevolle gids zijn.

Het Enneagram leert je de sterktes, valkuilen, behoeften, groeipunten en potentiële krachten van je persoonlijkheid kennen. Het maakt duidelijk waar jouw grootste meerwaarde ligt en in welke context en omgeving die het best tot hun recht komen. Het is hierbij ons doel om je inzichten en tools aan te reiken om betere keuzes te maken, afgestemd op jouw eigenheid en groei.
Het gaat over jezelf kennen, goeie keuzes maken rond je werk/zaak – de omgeving waarin je meest openbloeit – bedrijfscultuur en waarden – mogelijkheden om persoonlijk en professioneel te groeien – je eigenheid en talenten het best laten renderen en evolueren.

Dit alles wordt behandeld in module 3 van het Enneagram ‘De impact van je persoonlijkheid op werk en samenwerking’.